[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]İSMAİL ŞAHİN / İSTANBUL - AB makamları nezdinde defalarca ‘tekelcilik’ suçlamasıyla tazminata mahkum edilen teknoloji devi Google dün üst üste iki yeni tazmitan şoku yaşadı. İsveç mahkemesi, Google’ın yıllarca kendi alışveriş hizmetini hukuka aykırı biçimde kayırdığını belirterek, Klarna’ya ait PriceRunner’a faizle birlikte 14.3 milyar kron (1.7 milyar euro) tazminat ödemesine hükmetti. Stockholm’deki Patent ve Pazar Mahkemesi, çarşamba günkü kararında, teknoloji devinin rakiplerinin aleyhine arama sonuçlarında kendi fiyat karşılaştırma aracını yasa dışı şekilde öne çıkarması nedeniyle Klarna’nın PriceRunner’ının zarara uğradığına hükmetti. Bu tazminat, İsveç’te türünün en büyüklerinden biri.

Diğer büyük darbe ise AB’den geldi. AB makamlarının 2028 yılından beri yürüttüğü soruşturma kapsamında Google Android davasında kesilen 4.1 milyar euroluk ceza Avrupa Adalet Divanı tarafından onandı.

Mahkeme, kararla ilgili yaptığı açıklamada, “Android işletim sistemi bağlamında Google Arama’nın hakim konumunu kötüye kullanması nedeniyle uygulanan ceza onandı” dedi.

7.2 milyar euro istedi

Klarna, yatırımcılara yaptığı açıklamada kararı memnuniyetle karşıladığını bildirdi; ancak belirlenen tutar, PriceRunner’ın talep ettiğinden çok daha düşük. Şirket yaklaşık 80 milyar kron (7.2 milyar euro) talep etmişti. Klarna açısından karar, yine de hem sembolik hem de finansal bir kazanç anlamına geliyor. Haberin ardından şirketin hisseleri, piyasa açılışı öncesi işlemlerde yüzde 11.5 yükseldi.

Dava 2022’de açıldı

Dava, halihazırda Avrupa hukuk sistemi içinde karara bağlanmış tespitlere dayanıyor. Avrupa Komisyonu, 2017’de Google’ı, çevrimiçi aramadaki hakim konumunu kendi fiyat karşılaştırma hizmetine yasa dışı bir avantaj sağlayarak kötüye kullandığı sonucuna vararak 2.42 milyar euro para cezasına çarptırmıştı. Bu karar, daha sonra 2024’te Avrupa Birliği’nin en yüksek mahkemesi tarafından onandı. Tüketicilerin farklı perakendecilerdeki fiyatları karşılaştırmasına olanak tanıyan ve Klarna’ya ait İsveçli site PriceRunner, Google’ın uygulamalarının arama sıralamalarında kendisini geriye düşürdüğü ve on yılı aşkın bir süre boyunca kalıcı ticari zarara yol açtığı gerekçesiyle 2022’de Stockholm’de tazminat davası açmıştı.

‘Aynı fikirde değiliz’

Google, dava boyunca suçlamaları reddetti; Googe’ın Avrupa politika iletişimlerinden sorumlu yöneticisi Mathilde Méchin, “Biz Google olarak mahkemenin kararıyla aynı fikirde değiliz; kararı inceliyoruz ve hukuki seçeneklerimizi değerlendireceğiz. 2017’de alışveriş reklamlarında yaptığımız değişiklikler başarılı şekilde işliyor” açıklamasında bulundu. Verilen her türlü tazminat kararı üst mahkemeye taşınabiliyor; karar kesinleşirse Klarna’nın eline geçecek nihai tutar, vergi kesintileri ile eski PriceRunner hissedarları ve davayı finanse eden dış yatırımcıyla paylaşım anlaşmaları nedeniyle azalacak.

Dava geçmişi kabarık

Google daha önce de AB tarafından defalarca tekelcilik suçlamasıyla cezalara mahkum olmuştu. Bu cezalardan önde gelenleri şöyle:

Google Shopping (2017)

Ceza: 2.42 milyar euro

Gerekçe: Google’ın arama sonuçlarında kendi alışveriş karşılaştırma hizmetini rakiplerine karşı kayırması.

Android Davası (2018)

İlk ceza: 4.34 milyar euro

Daha sonra mahkeme tarafından 4.12 milyar euroya indirildi. Dün (2 Temmuz 2026) AB’nin en üst mahkemesi bu cezayı kesin olarak onadı.

Gerekçe: Android’in hakim konumunun Google uygulamalarını telefon üreticilerine dayatmak için kullanılmasıydı.

AdSense Davası (2019)

Ceza: 1.49 milyar euro

Gerekçe: Arama reklamlarında rakip reklam ağlarını dışlayan uygulamalar.

AdTech Davası (2025)

Ceza: 2.95 milyar euro

Gerekçe: Dijital reklam teknolojisi pazarında kendi hizmetlerini kayırması.

TikTok’tan dava öncesi uzlaşma

TikTok, sosyal medya bağımlılığının gençlerin ruh sağlığına zarar verdiği iddialarıyla açılan önemli davalardan birinde, yargılama başlamadan uzlaşmaya gitti. Florida’da yaşayan ve yalnızca 15 yaşındaki R.K.C., TikTok, YouTube, Meta ve Snapchat’in yıllar süren yoğun sosyal medya kullanımının kaygı bozukluğu, depresyon ve intihar düşüncelerine yol açtığını öne sürüyordu. Genç adına davayı yürüten Morgan & Morgan hukuk bürosu, TikTok ile prensipte anlaşmaya varıldığını duyurdu ancak uzlaşmanın mali şartları açıklanmadı. YouTube da 23 Haziran’da benzer şekilde davadan çekilmişti. Böylece 27 Temmuz’da Los Angeles’ta başlaması planlanan davada yalnızca Meta ve Snapchat sanık olarak kaldı.

Mart ayında görülen benzer bir davada jüri, Meta ve YouTube’un çatı şirketi Google’ın bir genç kadına 6 milyon dolar ödemesine hükmetmişti.



Kaynak ; Milliyet

---