�in'in b�y�k alt�n hamlesi! S�n�r �tesi g�� dolar� siler mi? 'Jeopolitik sigorta �al���yor'
 

[�ye Olmadan Linkleri G�remezsiniz. �ye Olmak i�in TIKLAYIN...]Zeynep Dilara Aky�rek / Milliyet.com.tr -As�rlar �nce sar� maden, kendisinden daha sert ve daha az �ekici g�r�n�me sahip bir metale yenilmi�ti. Devletler aras�nda verilen �zel hediyeler alt�ndan de�il, demirden haz�rlan�yor, hatta demir sat�n almak i�in o d�nem be� kat daha de�ersiz olan alt�n bir ara� olarak kullan�l�yordu. Asur, M�s�r, Mari ve Hitit kay�tlar�, alt�n�n 'de�ersizli�ini' g�zler �n�ne seren pek �ok veri sunuyor olsa da, g�n�m�zde de�i�en dengeler bu bilgileri sadece 'ilgin�' hale getirdi. Oysa o g�nlerin normali buydu. Peki bug�n�n normali nedir? Bir yerlerde 'de�er' yarg�s� de�i�mi�, demir sat�n almak i�in alt�n kullanmak yerine, alt�n sat�n almak i�in demir kullan�lmaya ba�lanm��t�. �stelik bu durum, demiri i�leyip de�erli ara�lar haline getirerek m�mk�n oluyor ve her �retilen �r�n kar��l���nda alt�nla �deme al�n�yordu. Y�zlerce y�l sonra, bug�n devletler kasalar�n� demir y���nlar�yla de�il, k�l�e k�l�e alt�nla doldurma pe�inde.Dev ekonomisiyle ad�ndan s�z ettiren, b�y�k sava�larda s�z sahibi olarak g�r�len ve son y�llar�n en �nemli de�i�im ve geli�im ad�mlar�n� atarken 'alt�n' madenini yeniden ba�role koyan �in, kendi lehine de�i�tirdi�i dengeleri ba�kalar�n�n aleyhine �evirmi� olabilir mi? �in ba�ta olmak �zere bir�ok �lkenin kasas�n� alt�nla dolduruyor olmas�, k�resel bir de�i�imin ayak sesleri ve haz�rl�k evresi mi?Eski Alt�n Borsas� Y�neticisi Prof. Dr. Metin Duyar, �in'in alt�n politikas�n� ve k�resel dengeleri de�i�tirebilecek g�c�n� Milliyet.com.tr'ye anlatt�.

[�ye Olmadan Linkleri G�remezsiniz. �ye Olmak i�in TIKLAYIN...]

��N KASALARINI ALTINLA DOLDURUYOR! EURO VE DOLAR'I S�LEB�L�R M�?

�in Merkez Bankas�, rezervlerini ABD dolar�ndan uzakla�t�rma y�n�ndeki �abalar�n� s�rd�rerek, a�ustos ay�nda da art�rd�. Son zamanlarda alt�n fiyatlar�, ABD'nin faiz indirimine gitme ihtimali ve Beyaz Saray'�n Federal Rezerv'e y�nelik ele�tirilerinin artmas�yla birlikte, uzun s�redir devam eden durgunlu�u k�rarak rekor seviyelere ula�t�. Goldman Sachs'a g�re, k�l�e alt�n bu y�l y�zde 30'dan fazla artarak ons ba��na 3 bin 500 dolar�n �zerine ��kt�. Bu da Fed'in ba��ms�zl���na gelebilecek herhangi bir zarar�n, alt�n� 5 bin dolara yakla�t�rabilece�ini ortaya koydu. Peterson Uluslararas� Ekonomi Enstit�s�'nde k�demli ara�t�rmac� ve �in ekonomisi uzman� olan Nicholas Lardy, �in'in 2015'ten bu yana belirgin �ekilde uygulad��� alt�n politikas� hakk�nda konu�mu�tu. Lardy'nin a��klamalar�nda 2022'de ba�layan Rusya-Ukrayna Sava��'ndan sonra �in'in h�zlanan alt�n politikas�na ili�kin baz� detaylar dikkat �ekiyordu. Lardy'e g�re bu, Amerikan dolar�n� devre d��� b�rakmak i�in bir hamle olabilirdi. �yle ki Donald Trump'�n ABD Ba�kas� olmas�yla iki �lke aras�nda ba�layan 'vergi sava�lar�' da bunun bir i�aretiydi. Lardy �in'in politikas�n�, "San�r�m Rusya'n�n ba��na gelenleri ve �ran'�n uluslararas� finans a�lar�ndan kopmas�n�n nedenlerini g�r�yorlar. RMB'yi (�in yuan�) uluslararas� bir para birimi olarak tan�t�yorlar. Hen�z pek �anslar� olmad� ama bu kesinlikle uzun vadeli hedefleri, dolar�n rol�n� azaltmak istiyorlar. Bu y�zden varl�klar�n�, resmi d�viz varl�klar�n� dolardan uzakla�t�rarak �e�itlendirmeleri son derece mant�kl� g�r�n�yor" s�zleriyle anlat�yordu. Peki uzun vadede alt�n, euro, dolar gibi para birimlerini kullan�mdan kald�racak kadar g��l� olabilir mi? Prof. Dr. Metin Duyar, ��yle a��kl�yor:

Al�nt� Metni[�ye Olmadan Linkleri G�remezsiniz. �ye Olmak i�in TIKLAYIN...]


DEM�RDEN DAHA DE�ERS�ZD� AMA ��MD�...

Anadolu topraklar�, ilk medeniyetlerin bug�ne b�rakt��� izler ve miraslarla doludur. Bu miraslardan biri de hayat�m�za as�rlar �nce giren kavramlardan biri olan 'para'd�r.K���t, bak�r, g�m�� ya da alt�n par�alar�yla �ekillenen bu �deme arac�, tarih boyunca zaman zaman de�er kaybeder, zaman zaman yeniden de�er kazan�r. As�rlar �ncesine d�n�ld���nde ise bug�nk� 'de�eri kaybolmaz' denilen alt�n�n, di�er metaller kar��s�nda olduk�a de�ersiz oldu�unu g�rmek m�mk�n.��nk� o d�nemde 'para', '�deme' ya da bug�n bildi�imiz pek �ok ekonomik kavram ve terim hen�z hayat�m�zda yoktu.�htiya�lar ba�kayd� ve de�erler de buna g�re �ekilleniyordu. Antik �a�larda Asur, Hitit, Mari ve M�s�r medeniyetlerinde birka� k�l�e alt�n, 1 k�l�e demire e� de�erdi. Peki devran ne zaman d�nm��t�?Prof. Dr. Metin Duyar tarihin tozlu sayfalar�ndan bug�ne ���ldayan 'alt�n'� ��yle anlatt�:

"Antik �a�larda metallerin de�eri, bolluk ve i�lenebilirliklerine ba�l�yd�. Demir, erken d�nemlerde �ok s�n�rl� �ekilde elde edilebiliyordu ve eritilmesi b�y�k teknik beceri gerektiriyordu. Bu nedenle �zellikle Hititler d�neminde ve Erken Demir �a��'nda demir, alt�ndan bile daha de�erli say�lm�� ve krallar aras�nda arma�an olarak kullan�lm��t�. Ancak demirin i�lenme teknolojisi geli�tik�e ve daha yayg�n hale geldik�e, k�tl�k primi ortadan kalkt� ve g�nl�k kullan�ma indi. B�ylece alt�n�n �st�nl��� tekrar �ne ��kt�. Alt�n� di�er metallerden ay�ran �zellik, nadirli�i, oksitlenmemesi, parlakl��� ve kolay �ekil alabilirli�idir. Bu �zellikler, onu de�er saklama arac� ve de�i�im arac� olarak e�siz k�ld�. Lidya'da ilk alt�n sikkenin bas�lmas�ndan itibaren alt�n parasal i�levini kazand�. Roma �mparatorlu�u'nda da alt�n, devletin zenginlik �l��t� ve orduyu besleyen rezerv kayna��yd�. 19. ve 20. y�zy�lda alt�n standard�yla alt�n, uluslararas� para sisteminin resmi dayana�� haline geldi. Bug�n ise fiilen hi�bir �lke alt�n standard�nda olmasa da, alt�n h�l� b�t�n para birimlerinden ba��ms�z ve g�venilir kabul ediliyor. ��nk� alt�n, devletlerin siyasi kararlar�ndan etkilenmeyen, s�n�r �tesinde herkesin kabul etti�i tek varl�k."

[�ye Olmadan Linkleri G�remezsiniz. �ye Olmak i�in TIKLAYIN...]


ALTINI OLAN DURDURULAMAZ! 'JEOPOL�T�K S�GORTA ��LEV� G�R�YOR'

Yeni d�nyada de�erler de de�i�mi�, daha �nce ad� bile an�lmayan madenler adeta mumla aran�r hale gelmi�ti. �te yandan, uzun zamand�r bilinen baz� madenlerin ger�ek k�ymeti ise yeni yeni anla��lmaya ba�lan�yordu. Asl�nda onlar her zaman �ok de�erliydi ancak zaman zaman bu de�er daha da artabiliyordu.��te tam da b�yle bir d�nemde, sava�lar, �at��malar, b�lgesel gerilimler ve k�resel bir krize d�n��me potansiyeli ta��yan sorunlar d�nya g�ndeminin merkezine oturmu�ken, iki ba�l�k �n plana ��k�yordu:Enerji ve ekonomi.Ekonomiden s�z edildi�inde ise art�k yaln�zca para birimleri, d�viz kurlar� ya da enflasyon rakamlar� de�il de�eri her g�n artan, buna kar��l�k miktar� her ge�en g�n azalan bir unsur dikkat �ekiyordu: Alt�n!K�resel krizlerin g�lgesinde, alt�n adeta yumru�unu masaya vuruyor, ekonomik dengelerde yeniden s�z sahibi oluyordu.Prof. Dr. Metin Duyar, enerji ve ekonominin �nemli rolleri olan d�zene ili�kin ��yle konu�tu: "Enerji ve alt�n, modern jeopoliti�in iki farkl� tamamlay�c� aya��d�r. Enerji, �lkelerin ekonomik b�y�mesinin motoru oldu�u i�in stratejik �neme sahiptir. Petrol, do�al gaz ve kritik mineraller �zerindeki kontrol, uluslararas� g�� ili�kilerini �ekillendirir. Enerji arz�nda ya�anan kesintiler, devletleri do�rudan ekonomik krizlere ve siyasi istikrars�zl�klara s�r�kleyebilir. Enerji kaynaklar�n�n g�venli�i ve �e�itlili�i, �lkelerin ulusal g�venlik stratejilerinin merkezindedir. Alt�n ise do�rudan �retim fakt�r� olmamakla, finansal g�venlik ve rezerv �e�itlendirme a��s�ndan kritik rol oynar. Kriz, yapt�r�m veya sava� d�nemlerinde alt�n rezervleri, �lkelerin d�� �oklara kar�� dayan�kl�l���n� art�r�r."

Prof. Dr. Duyar alt�n�n merkez bankalar� i�in anlam�n� da, "Alt�n, hi�bir �lkenin tek tarafl� karar�yla dondurulamayacak veya bloke edilemeyecek bir varl�k oldu�u i�in merkez bankalar� i�in 'jeopolitik sigorta' i�levi g�r�r. Gelecekte, alt�n rezervi g��l� olan �lkeler uluslararas� finansal sistemde daha g�venle hareket edebilir, bor�lanma ko�ullar�nda daha avantajl� olabilir ve kriz d�nemlerinde rezervlerini kullanarak piyasalar� istikrara kavu�turabilir. Alt�n rezervi zay�f �lkeler ise d�� finansmana daha ba��ml� kal�r ve d�viz krizlerine daha a��k hale gelir. Ancak sadece alt�na sahip olmak tek ba��na yeterli de�ildir. Enerji g�venli�i, teknolojik kapasite ve kritik mineral kaynaklar� da e�it derecede belirleyici olacakt�r. Yani alt�n rezervi y�ksek �lkeler, bu avantaj� enerji ve teknoloji politikalar�yla desteklediklerinde ger�ek anlamda k�resel denge �st�nl��� sa�layacaklard�r. Bunun d���nda �lkeler alt�n rezervlerini art�rarak piyasalara g��l� bir mesaj verir: 'Bizim ekonomimiz d�� �oklara dayan�kl�" diye a��klad�.

[�ye Olmadan Linkleri G�remezsiniz. �ye Olmak i�in TIKLAYIN...]

��N, RUSYA, T�RK�YE VE POLONYA: SON 10 YILIN KAZANLARI MI OLDULAR?

2024 y�l� itibar�yla, son 10 y�lda alt�n rezervini en fazla art�ran 5 �lkeye bak�ld���nda dikkat �ekici rakamlar ortaya ��k�yor. Listenin ba��nda, devam eden bir sava��n i�inde olmas�na ra�men Rusya yer al�yor. �lkenin alt�n rezervi, 2013-2023 y�llar� aras�nda 956 ton artarak toplam 2.299,9 tona ula�t�.�in, ayn� d�nemde 893,8 ton art��la toplam alt�n rezervini 1.948,3 tona ��kard�. Listenin ���nc� s�ras�nda ise T�rkiye yer al�yor. T�rkiye'nin alt�n rezervi, 2013-2023 aras�nda 606,6 ton art�� g�stererek toplamda 719,6 tona y�kseldi.Kazakistan, bu s�re�te rezervini 157,5 ton art�rarak 392,6 tona, Polonya ise 118,7 tonluk art��la toplam 229,6 tona ula�t�. Ancak burada dikkat edilmesi gereken �nemli bir nokta var: Her �lke i�in �in'in uygulad��� strateji ayn� �ekilde i�lemeyebilir. ��nk� bir �lkenin ekonomik g�c� yaln�zca elindeki alt�n miktar� ya da para birimiyle s�n�rl� de�il.Prof. Dr. Metin Duyar bunu, "Her �lke i�in �in'in stratejisini birebir uygulamak m�mk�n de�il. ��nk� her �lkenin d�� ticaret dengesi, rezerv yap�s� ve d�viz ihtiyac� farkl�d�r. Alt�n�n en b�y�k dezavantaj�, faiz veya getiri sa�lamamas�d�r. Bu nedenle �ok b�y�k oranda alt�na y�klenmek, �zellikle bor�lanma ihtiyac� y�ksek �lkeler i�in maliyetli olabilir. �in gibi g��l� d�� ticaret fazlas� veren ve uzun vadeli rezerv stratejisi kurabilen �lkeler bu yolda kazan�l� olabilir. Ancak k���k ekonomiler i�in alt�n rezervlerini art�rmak, do�ru bir denge bulunmadan yap�ld���nda faydadan �ok risk do�urabilir" diye a��klad�. Prof. Dr. Duyar, s�zlerini 'alt�n�n hi�bir �lkenin durduramayaca�� g��' oldu�una dikkat �ekerek ��yle noktalad�:

Al�nt� Metni
Kaynak ; Milliyet