[aSpeNDos]

Musul yak�nlar�ndaki Nineve (Ninova) ah�lisine g�nderilen peygamber. Babas� Met� ad�nda bir z�t olup s�lih kimselerdendi. Yunus aleyhisselam kendisini bal�k yuttu�u i�in Zinn�n ve S�hib-i H�t adlar�yla da an�lm��t�r.

Yunus aleyhisselam, As�r Devletinin ba��ehri ve �nemli bir tic�ret merkezi olan Nineve �ehrinde do�du. Babas� Met� ve annesi, Allah� te�l�ya dua edip, kendilerine bir erkek evl�d ihs�n etmesini dilediler. Cen�b-� Hak onlara Yunus�u ihs�n etti. Ancak Yunus aleyhisselam ana rahmindeyken babas� vefat etti. Annesi onun do�um ve �ocuklu�u s�ras�nda bir�ok h�rikul�de, ola�an�st� haller g�rd�. Yunus aleyhisselam Nineve�de b�y�d�. Kavmi i�inde emin, yalan s�ylemeyen, yard�m seven bir ki�i olarak me�hur oldu.

Otuz ya��na gelince Nineve ah�lisine peygamber olarak g�nderildi. Putlara tapan Nineve halk�n� senelerce Allah� te�l�ya �m�n ve ib�det etmeye d�vet etti. Kavmi ona �m�n etmedikleri gibi bir�ok ez� ve cef�da bulundular. Onunla alay ettiler. Fakat Yunus aleyhisselam y�lmadan ve �mitsizli�e kap�lmadan onlar� hak d�ne d�vet etti. Allah� te�l�n�n az�b�yla korkuttu. Fakat Nineve halk�, �Tek bir ki�inin hat�r� i�in azap inip herkesi yok edecekse m�s�de et bu azap gelsin.� deyip alay ettiler.

Yunus aleyhisselam kavminin k�f�rde isr�r etmesine �z�l�p onlar�n aras�ndan ayr�ld�. Allah� te�l� ona vahyedip; �Kullar�m�n aras�ndan ayr�lmakta acele ettin. Geri d�n, k�rk g�n daha onlar� �m�na �a��r.� buyurdu. Yunus aleyhisselam bu il�hi emir �zerine kavmine d�nd� ve onlar� hak d�ne d�vete devam etti. Otuz yedi g�n aralar�nda kald�. Kavmi yine inanmad�. Bunun �zerine Yunus aleyhisselam �O halde �� g�ne kadar ba��n�za gelecek az�b� bekleyin. Bunun al�meti �nce benizleriniz sararacakt�r.� buyurdu ve il�h� bir emir gelmeden �z�nt�yle aralar�ndan ayr�ld�.

Yunus aleyhisselam�n haber verdi�i g�n gelince Ninevelilerin benizleri sarard�. G�ky�z� karard�. �ehri simsiyah bir duman kaplad�. Herkesi korku ve tel�� sard�. Feryad ve fig�na ba�lad�lar. �Yunus aleyhisselam aram�zda ise korkmay�n, e�er gitmi�se az�b bizi hel�k edecektir.� diye s�yle�tiler. O zaman Allah� te�l� kalplerine pi�manl�k hissini verdi. Onlar t�vbe etmek arzusu ile ya�l� s�lih bir z�ta geldiler ve ne yapmalar� gerekti�ini sordular. O z�t da hen�z az�b�n gelmesine iki g�n oldu�unu ve t�vbe etmelerini ve az�b� kald�rmas� i�in dua etmelerini tavsiye etti.

Bunun �zerine Nineve halk� �ehrin yak�n�ndaki bir y�ksek tepeye ��k�p Allah� te�l�ya ve O�nun peygamberi Yunus aleyhisselama �m�n ettiler. Allah� te�l�ya dua edip az�b� kald�rmas�n� niyaz ettiler. O zamana kadar yapt�klar� her t�rl� k�t�l�k ve haks�zl��a da t�vbe ettiler. Hatt� �yle oldu ki, evlerindeki ba�kas�na �it olan ta�lar� s�k�p s�hiplerine i�de ettiler. Bunun �zerine Allah� te�l� t�vbelerini kabul edip, az�b� �zerlerinden kald�rd�. Du�n�n yap�ld��� g�n Cum� olup, A��re g�n�yd�. Sonra sevin� i�inde �ehre d�nen Nineve halk� �ehirde Yunus aleyhisselam� aramaya ba�lad�lar.

Yunus aleyhisselam da ayr�l���ndan bir m�ddet sonra kavminin hallerini ��renmek i�in Nineve�ye yak�n bir yere geldi�inde az�b�n rahmete tebdil oldu�unu g�rd�. Fakat �ehre girmedi. �E�er �ehre girersem beni yalanc�l�kla ith�m ederler.� diyerek sahra (��l) taraf�na y�neldi ve oradan uzakla�t� ve Dicle Nehri kenar�na vard�. Fakat buraya Allah� te�l�dan emir almadan gelmi�ti. Dicle Nehri kenar�ndayken yolcularla dolu olan bir gemiye bindi. Gemi hareket edip k�y�dan uzakla�t�. Gemi bir m�ddet seyrettikten sonra durdu ve k�m�ldamaz oldu. Gemidekiler �a��r�p kald�lar. Ne kadar �al��t�larsa da gemiyi bir t�rl� y�r�temediler. Sonra da; �Aram�zda bulunan bir su�lu y�z�nden gemi y�r�m�yor.� diye aralar�nda s�ylendiler. Geminin bataca��ndan endi�e edip pani�e kap�ld�lar. Durumu u�ursuzluk kabul edip: �Burada efendisinden ka�an bir kul vard�r. Kur�a atal�m o meydana ��kar!� diye s�yle�tiler.

O zam�na kadar �detleri kur�a kime is�bet ederse onu cez� olarak denize atmakt�. �detleri gere�i kur�a �ektiler. Kur�a Yunus aleyhisselama ��kt�. O zaman Yunus aleyhisselam bunun kendisi hakk�nda il�hi bir imtihan oldu�unu kabul edip tevekk�lle; �O �si kul benim!� dedi. Gemidekiler Yunus aleyhisselama bak�p s�lih bir kimse oldu�unu anlay�p; �Bu z�t k�leye benzemiyor!� diyerek yeniden kur�a �ektiler. Kur�a yine hazret-i Yunus�a is�bet etti. ���nc� def� �ekilen kur�a da Yunus aleyhisselama is�bet etti. B�z�lar�; ���phesiz bu ki�inin su�u olmal�!� dediler.

Yunus aleyhisselam yolcular� Allah� te�l�ya �m�n etmeye d�vet etti. Fakat gemidekiler Yunus aleyhisselam� denize att�lar. O an gece vaktiydi. Yunus aleyhisselam� bir bal�k yuttu. O zaman cen�b-� H�k bal��a emredip onu yaralamamas�n�, kemiklerini k�rmamas�n� bildirdi. Bal�k bu hal �zere hazret-i Yunus�u al�p denizin derinliklerinde kayboldu. Yunus aleyhisselam bal���n karn�nda sa�, akl� ba��nda ve �u�ru yerindeydi. Bal���n karanl�k v�c�dunda �ok �zg�n bir halde: �Y� Rabb�! Emir ve h�k�m senindir. Fakat Nineve�ye d�nmeye ve kavmimi �m�nl� bir �ekilde g�rmeye �m�dim sonsuzdur. B�t�n bunlara ra�men senin takdirin ne ise ona r�z�y�m.� dedi.

O s�rada b�z� sesler i�itti. �Bu nedir acab�?� diye s�ylendi. Allah� te�l� ona bal�k karn�nda oldu�unu vahyederek: �Ey Yunus! Bu sesler beni denizde zikreden canl�lar�n sesleridir!� buyurdu.

Yunus aleyhisselam bal���n karn�nda dahi her zaman zikre devam ediyordu. Melekler onun sesini i�itip Allah� te�l�ya arz ettiler. Allah� te�l�; �Bu kulum Yunus�un sesidir. Bir h�li sebebiyle onu denizde bir bal���n karn�nda hapsettim.� buyurdu. Yunus aleyhisselam, �L� il�he ill� ente s�bh�neke inni k�nt� minezz�lim�n (Senden ba�ka hi�bir il�h yoktur. Seni b�t�n noksanl�klardan tenzih ederim. Ger�ekten ben haks�zl�k edenlerden oldum.� (Enbiya s�resi 87)� duas�na devam etti. Bu duas� ve tesbihi onun kurtulu�una sebep oldu. Bal���n karn�nda ��, yedi veya k�rk g�n kald�ktan sonra kurtulu�a erdi. Yunus aleyhisselam bal���n karn�ndan Muharrem ay�n�n onuncu (A��re) g�n� ��kt�.

Bal�k onu ��kar�p s�hile b�rakt���nda; Yunus aleyhisselam zay�flam��, bitkin, hasta bir durumda ve him�yeye muht��t�. Cen�b-� Hak ihs�n�yla orada hazret-i Yunus�u g�ne�in yak�c� s�ca��ndan g�lgelendirerek geni� yaprakl�, �abuk b�y�y�p y�kselen bir a�a� veya bitki bitirdi. Bu a�a� sinek ve ha�er�t�n zarar�n� da �nlemekteydi. Cen�b-� Hak bir riv�yette o bitkiden hazret-i Yunus�a s�t damlatt�. Di�er bir riv�yette da� ke�isini emrine verdi. �yice kuvvetleninceye kadar o da� ke�isi sabah ak�am gelip hazret-i Yunus�u emzirdi. Yunus aleyhisselam kendine gelince Allah� te�l�ya ��kredip ib�dete ba�lad�. Birg�n kendisine g�lge veren a�ac�n kurudu�unu g�r�p �z�ld�. Allah� te�l� ona vahy edip kavmine d�nmesini emir buyurdu ve kavminin t�vbelerini kab�l etti�ini bildirmesini emretti.

Yunus aleyhisselam kavmine gitmek �zere yola ��k�p, Nineve �ehri yak�nlar�na gelince g�rd��� bir �obana kavminin durumunu sordu. �oban da; �Peygamberleri olan Yunus aleyhisselam onlara dar�l�p gitti�inden kendi ba�lar�na kald�. Cen�b-� Hak onlara az�b g�nderdi. Az�b bulutlar� ba�lar� �zerinde �� g�n �� gece durdu. Fakat onlar bin bir pi�manl�kla a�la�t�lar. Yunus aleyhisselam� aramalar�na ra�men bir yerde bulamad�lar. Neticede Allah� te�l� onlar� ba���lad�. �zerlerinden az�b� kald�rd�. �imdi yollar� g�zetip kendilerine emir ve yasaklar� ��retecek Yunus aleyhisselam�n gelmesini bekliyorlar.� dedi. Yunus aleyhisselam kendisinin bekledikleri kimse oldu�unu ve gidip onlara haber vermesini istedi. �oban Nineve�ye gidip Yunus aleyhisselam�n geldi�ini haber verdi.

�lk anda Yunus aleyhisselam�n geldi�ine inanmayan Nineve halk� a�ac�n ve koyunun dile gelip, konu�mas� net�cesinde inand�lar. Yunus aleyhisselam�n bulundu�u tarafa gittiler. Yunus aleyhisselam� namaz k�larken buldular. Namazdan sonra onu hasretle kucaklay�p �z�r dilediler. Ber�berce �ehre d�nd�ler. Bundan sonra Yunus aleyhisselam onlara Allah� te�l�n�n emir ve yasaklar�n� anlatt�. Kavmi mesut ve iyilik �zere oldular. Yunus aleyhisselam seksen �� ya��nda ib�det h�lindeyken Nineve�de vefat etti. Vef�t etti�i yer hakk�nda ba�ka riv�yetler de vard�r.

Yunus aleyhisselam�n mucizeleri:
1. Yunus aleyhisselam, Kur��n-� ker�mde bildirildi�i �zere bal���n karn�nda ��, yedi veya k�rk g�n ya�am��t�r.

2. Yunus aleyhisselam�n duas� bereketiyle bulutlardan ate� ��kard�. Bir g�n Nineve ah�lisi kendisinden bulutlardan ate� ��kar�lmas�n� istediklerinde dua etti ve bulutlardan ate� d���p memleketin bir b�lgesindeki a�a�lar� yakt�.

3. Yunus aleyhisselam�n duas� bereketiyle da�dan su ��km��t�r.

4. Yunus aleyhisselam�n peygamberli�ine bir keler �eh�det etmi�ti. Nineveliler Yunus aleyhisselamdan mucize isteyince, Allah� te�l�n�n emriyle da�a i��ret etti. Da�dan ��kan bir keler dile gelerek; �Ey insanlar! Biliniz ki, Yunus hak peygamberdir. Sizi Cennet�e, Rabbinizin ma�firetine d�vet ediyor.� dedi.

5. Yunus aleyhisselam Nineve h�kimini �m�na d�vet etti. O zaman H�kim; �Kap�mda bulunan �u demir halka alt�n olursa �m�n ederim.� dedi. Yunus aleyhisselam Allah� te�l�n�n emriyle elini kap�n�n halkas�na koydu. Demir halka alt�n h�line geldi.

6. Yunus aleyhisselam odun olmad��� halde su �st�nde ate� yakm��t�r.

7. Yunus aleyhisselam, Davud aleyhisselam gibi g�zel sesli oldu�undan, tatl� sesi vah�� ve y�rt�c� hayvanlara da tesir eder, onu dinlemek i�in etr�f�nda toplan�rlard�.

Yunus aleyhisselam�n hay�t� ve ba��na gelen h�diseler hakk�nda Kur�an-� ker�min S�ffat, Nis�, Yunus, Enbiy�, Kalem, s�relerinde haber verilmektedir. Peygamber efendimiz sallallah� aleyhi ve sellem de had�s-i �er�fte buyurdu ki:
�Bal���n karn�ndayken Yunus�un (aleyhisselam) yapt��� dua; �L� il�he ill� ente s�bh�neke inn� k�nt� minez-z�lim�n� idi. M�sl�man bir ki�i bu duay� her ne �ey i�in okursa, Allah� te�l� elbette onu kabul eder. Hi�bir kula, Yunus bin Met�dan (aleyhisselam) daha hay�rl�y�m, demek yak��maz.�

[Muhtar]

Ge�enlerde Yunus Peygamberi Nihat Hatipo�lu anlat�yordu anlat�� tarz�ndan ekilenmemek m�mk�n de�il.